Hồi sáng qua mình tình cờ thấy trên newsfeed có vài bạn chia sẻ status của một facebooker nổi tiếng hay viết về “parenting”

Hồi sáng qua mình tình cờ thấy trên newsfeed có vài bạn chia sẻ status của một facebooker nổi tiếng hay viết về “parenting”. Từ việc biết tin một cháu bé nhảy lầu tự tử vì bị điểm 3 môn Anh văn, tác giả bài viết này lên án các bậc cha mẹ coi trọng điểm số và thể hiện quan niệm phủ nhận yếu tố điểm số trong học tập, thậm chí nêu kết luận cực đoan rằng điểm số đã làm chúng ta tiến hóa ngược từ người thành thú! Đọc bài đó xong, mình định vào còm ngay, bởi giật mình trước cái nhìn lệch lạc và phiến diện ấy. Nhưng khi nhìn thấy hơn 7.000 likes và gần 5.000 lượt share bài viết, lại thở dài rồi… thôi. Cũng hơi ích kỷ khi lúc đó có tư tưởng “mackeno”, bởi nghĩ ngán phải đi lượm đá trước một lực lượng fan hùng hậu như vậy của tác giả .
Tuy nhiên, tối đến lại đọc được ý kiến phản biện bài viết trên của anh Phạm Phúc Thịnh – một nhà giáo và cũng là bạn quen thuộc trên fb (xin xem bài theo link : https://www.facebook.com/PHUCTHINHGIALAI/posts/10210319801259982). Cảm thấy hơi xấu hổ về sự im lặng của mình. Thế nên cuối cùng mình quyết định viết status này và xin phép tag anh Thịnh để thể hiện sự chia sẻ .
***
Trước tiên, cần nhận thức rằng nền giáo dục ở bất kỳ nơi đâu cũng thực hiện việc đánh giá học sinh chứ không phải chỉ có ở VN. Dù các tiêu chí và cách thức đánh giá ở mỗi nền giáo dục có thể khác nhau, nhưng tất cả đều hướng đến mục tiêu cuối cùng là định lượng thành tựu học tập của học sinh. Mà hễ đã có đánh giá thì đương nhiên phải có so sánh thứ bậc và xếp hạng. Trừ khi bạn chọn hình thức homeschooling cho con, còn đã đưa con đến trường thì phải chấp nhận thực tế là con sẽ được đánh giá, xếp loại khi tham gia các hoạt động học tập ở trường.
Điểm số, vì vậy chỉ là thể hiện một hình thức đánh giá. Về bản chất, nó cũng tương tự như cách xếp hạng A, B, C, D hoặc tính phần trăm đạt được theo cách đánh giá ở nền GD của nhiều nước phương Tây (mặc dù mình đã từng lên tiếng không đồng tình với việc đánh giá bằng cách cho điểm tuyệt đối theo thang điểm 10 hoặc 5 của một số nước như VN hay Nga bởi nó thiếu sự nhân văn và tính khoa học, nhưng đó lại là một chủ đề khác và xin phép sẽ đề cập vào dịp sau để không làm các bạn bị phân tán mục tiêu cần tập trung trong bài viết này).
Cho nên, xin đừng cực đoan trong việc nhìn nhận yêu cầu đánh giá, xếp hạng ở trường học! Bản thân giáo dục, từ thuở sơ khai đã nảy sinh và tồn tại nhu cầu đánh giá vì việc phân loại học sinh để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục là điều cần thiết. Xét về phương diện khoa học, mỗi cá nhân học sinh cũng là một bản thể mang sắc thái riêng, có khả năng tiếp thu kiến thức và cảm xúc tâm lý khác nhau. Đánh giá học sinh, vì thế không phải là một công cụ để loại bỏ các em mà là để giúp nhà trường hiểu được năng lực của từng học sinh nhằm giúp các em học tập có hiệu quả.
Tuy nhiên, có một thực tế mà như chúng ta đã thấy, một khi cha mẹ và nhà trường hiểu sai mục tiêu của yêu cầu đánh giá học sinh, điều này sẽ dẫn đến những lệch lạc đáng lo ngại. Đặc biệt trong những nền giáo dục còn nặng tính hình thức như ở VN thì việc đánh giá học sinh lại có thể trở thành tác nhân chủ yếu thúc đẩy căn bệnh đam mê thành tích lây lan. Việc coi trọng điểm số, suy cho cùng, đó là hậu quả chung của một xã hội mà mục tiêu và phương pháp giáo dục đã bị định hướng méo mó ngay từ đầu. Vấn đề của chúng ta là phải chữa căn bệnh đó cho cha mẹ và nhà trường bằng các “phác đồ điều trị” phù hợp chứ không phải là tẩy chay việc sử dụng công cụ đánh giá học sinh.
Ở một góc độ khác, bản thân tác giả bài viết trên cũng thể hiện sự mâu thuẫn khi vừa kêu gọi phải cho con trẻ được quyền thất bại lại vừa muốn phủ nhận vai trò của điểm số. Không có phương tiện đánh giá thì làm sao có thể biết được mức độ năng lực của trẻ, và vì thế, cách nào để cho con thấy được con đang thành công hay thất bại? Vấn đề tạo ra sự khác biệt ở đây chỉ là người lớn chúng ta sẽ xem điểm số là mục đích hay phương tiện?
“Học để sống”, nhưng chính cuộc sống với muôn vạn sắc thái phức tạp cũng yêu cầu các bậc cha mẹ phải chuẩn bị tâm thế cho con mình bước vào đời từ chính việc học tập của chúng ngày hôm nay. Nhà trường như một xã hội thu nhỏ, vì thế, hãy giúp con hình thành kỹ năng và kiểm soát cảm xúc để đối đầu với mọi thử thách trong việc học tập mà ở đó có cả thành công và thất bại. Ở đó ngày hôm qua con có thể được điểm 10 nhưng ngày hôm nay vì thiếu nỗ lực nên con có thể bị điểm 3, và bởi thế con phải hiểu rằng việc đánh giá ở trường là một chuyện bình thường, để mỗi khi bị điểm kém hay xếp hạng thấp hơn bạn bè thì đừng xem đó là điều bất công. Sau này, khi bước vào ngưỡng cửa đại học hay kể cả khi đã ra trường đi làm, con sẽ còn phải tiếp tục đương đầu với những hệ thống đánh giá khác cùng những thang bậc giá trị mới. Áp lực về việc phải khẳng định năng lực và bản lĩnh của mình luôn là một điều có thật trong cuộc sống. Chúng ta không thể dang tay che hết mọi thử thách cho con và khi con phải đối diện với thử thách thì lại giải quyết bằng việc kêu gọi phủ nhận hay chống lại các quy luật của cuộc sống.
Tiến sĩ Laura Schlessinger – người dẫn chương trình và là nhà hoạt động xã hội người Mỹ, tác giả trang web DrLaura.com – từng có một lời khuyên nổi tiếng dành cho các bậc cha mẹ: “Don’t rescue your child from a challenge.Teach them how to face it” (tạm dịch: Đừng giải cứu con của bạn khỏi thử thách. Hãy dạy chúng cách đối phó với nó như thế nào).
Vì thế, hãy dạy cho con biết chấp nhận cả điểm cao cũng như điểm thấp ở trường bởi đó chính là thể hiện sự đánh giá cần thiết về khả năng và nỗ lực của con. Thái độ ứng xử và cách cha mẹ đồng hành cùng con trong việc tiếp nhận kết quả điểm số ở bất kỳ mức độ nào mới là tác nhân quan trọng giúp con thành công, không chỉ trong việc học tập ngày hôm nay mà còn trong cả tương lai mai sau!

46 Replies to “Hồi sáng qua mình tình cờ thấy trên newsfeed có vài bạn chia sẻ status của một facebooker nổi tiếng hay viết về “parenting”

  1. Con cũng thấy vậy ạ. Mà quá cực đoan. Em bé đó đáng xót xa, nhưng sâu xa bên trong nhiều vấn đề khác từ bản thân đứa trẻ, gia đình, quá trình, tâm sinh lý khác mà không ai nắm rõ để phán xét. Người ta chửi cô giáo vì cho điểm 3. Người ta chửi hệ thống giáo dục, chửi đủ thứ cho sướng miệng rồi hùa nhau. Thấy mà nản.

  2. Em thường hay nói với con. Điểm số không phải là mục đích cuối cùng, nhưng điểm số đánh giá kết quả học tập của con.

  3. Cảm ơn cô về bài viết. Em cũng thấy phần lớn là do bố mẹ chứ không phải hệ thống giáo dục. Ngày xưa khi em bị điểm thấp mẹ chỉ hỏi em một câu: “con thấy con đã cố gắng hết sức trong bài kt đó chưa? Nếu con đã cố gắng hết sức thì không sao; còn nếu con chưa cố gắng hết sức thì phải xem nguyên nhân tại sao để lần sau mình khắc phục”. Bởi thế mà tinh thần em cực kì thoải mái, tự tin và luôn cầu thị.

    1. Trời! Sao cô cũng hay nói với các con cô giống mẹ em nói thế . Mỗi khi thấy con buồn vì bị điểm thấp, cô thường nói các em: “Con đã thấy con cố gắng hết sức chưa? Nếu đã hết sức rồi mà kết quả chỉ có vậy thì có nghĩa là con phải tiếp tục học hỏi, tiếp…

  4. Hihi từ lâu cháu unfollow nhìu “nhà giáo dục” vì khác quan điểm với họ trong việc dạy Con. Cháu nghĩ với xã hội cổ suý những quan điểm phủ nhận điểm số, thành tích chỉ tạo ra những đứa trẻ AQ, mackeno, không ước mơ, ý chí tham vọng và được bảo bọc kĩ c…

  5. Em nghĩ là vấn đề ở chổ không phải xếp hạng hay điểm số mà là áp lực và sự kỳ vọng của ba mẹ và xã hội ( thầy cô, bạn bè…) lên bé đã dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Cùng được số điểm như vậy mà cách phản ứng của ba mẹ khác nhau thì tâm lý và cách đón nhận của bé với số điểm đó cũng khác nhau.

    1. Mình không dám đoán định về nguyên nhân dẫn đến hành động đó của cháu vì không phải là người trong cuộc để hiểu mọi chuyện, Nhi Hoang ạ! Mình lên tiếng chỉ vì thấy “tội nghiệp” cho điểm số khi nó cứ hay bị đổ thừa mọi chuyện ☹️

  6. Có khi nào tác giả sáng tác ra câu chuyện không? Câc nhà văn, nhà báo xứ vệ hay sáng tác những kiểu chuyện diễm tình, riết rồi không biết đâu là thực, đâu là hư.

    1. Thấy báo mạng có đăng tin về trường hợp một em HS lớp 9 nhảy lầu tự vẫn vì bị điểm kém và bị cô giáo mắng mỏ. Không biết có phải trường hợp em này không anh ạ

    1. Vo Lan Anh ơi, nhớ là BCIS cũng có đánh giá 6 kỹ năng học tập theo chuẩn Ontario cho HS, bên cạnh cách đánh giá theo chương trình của Bộ GD-ĐT VN nhé! Đừng quên “sinh hoạt” với các con về vụ này

  7. Em cám ơn những chia sẻ quý báu của cô. Quan trọng là con đối diện với điểm thầy cô nhà trường đánh giá như thế nào… cha mẹ phải tìm hiểu nguyên nhân, cùng con chia sẻ phân tích… bé nhỏ bé lớn đều có khả năng khác nhau, e cũng để con tự đưa ra giải pháp và cung thực hiện, động viên nhau ạ!

  8. cảm ơn chị về bài viết rất nhân văn, thật tâm này! Em sẽ cố gặng dậy con happy với cs, dù có thế nào 🙂

    1. Cảm ơn em đã hiểu chị! Cần chia sẻ gì thêm kinh nghiệm về chủ đề này để dạy con, em cứ inbox cho chị nhé, Ban Mai

  9. Tôi rất đồng tình với quan điểm của chị! Ngày tôi còn đi dạy,tôi luôn dùng điểm số để động viên đánh giá trò,trò rất hứng thu thi đua học.Quan trọng là thầy cô sử dụng điểm số như thế nào cho có hiệu quả giáo dục thôi! Cảm ơn chị đã có bài viết hay!

  10. Có lẽ đây là lần đầu tiên cháu ko cùng quan điểm với cô trong mảng giáo dục.
    về điểm số, cháu lại là người ko đứng về phía lập trường nên cho điểm học sinh cô ah, dù ở bất cứ cấp học nào.
    Cách đây 1 vài năm, khi bộ giáo dục bỏ chấm điểm tiểu học, chá…

    1. Lien Eth Nguyen: Nếu đọc kỹ bài, cháu sẽ thấy quan điểm của cô xem điểm số chỉ là một công cụ đánh giá HS. Suy cho cùng, dù cháu không dùng điểm số thì cháu vẫn phải dùng một hình thức khác để đánh giá HS. Việc bị điểm 3 và bị xếp hạng D hay đạt dưới 5…

  11. Áp lực tích cực sẽ tạo ra kim cương áp lực tiêu cực đích tới là tự tử.
    Những bài quy chụp cảm tính thường gãi ngứa đúng vào tâm lý đám đông Cần cảnh giác một số trường tư, tổ chức, cá nhân khôn ranh sử dụng truyền thông tinh vi núp bóng khoa học, …

  12. Em đến bây giờ vẫn biết ơn và phục mẹ em. Cách đây hơn 30 năm mà tư tưởng giáo dục con của mẹ em đã rất tiến bộ. Em đi học bị nhiều giáo viên “đì” vì cả lớp đi học thêm mà có mình em không đi học. Mẹ kiên quyết không cho em mua sách văn mẫu hoặc đi học…

  13. Đỗ Diệu Linh : Em may mắn có một bà mẹ tuyệt vời và cô tin bây giờ con em cũng được may mắn như thế

  14. Oanh Nguyen Thi chị viết hay quá mà, k chỉ hay về nội dung, mà còn về câu từ. Em phải gửi hơn ngàn like ấy chứ. Yêu chị

  15. Oanh Nguyen Thi Ôi, đc lời như cởi tấm lòng. Hihi, em có hàng tá thắc mắc muốn hỏi: tâm sinh lý tuổi tiền tiểu học và tiểu học? Khi nào chúng biết để ý bạn khác giới? nên quan hệ với cô như nào để cô yêu mẹ và yêu con? và con em hiện h tron 6t, nó mọc thêm cái răng hàm nữa, đau nhức mấy hnay ko ăn đc, em toàn cho uống sữa hạt. Trc đó cháu mới có 20 cái răng thôi. liệu thế có bt ạ?

  16. Ban Mai : Hehehe… Con mới tí nị như thế mà đã cả một trời lo lắng rồi . Cháu đúng là mẫu các bà mẹ hiện đại thời nay, dễ bị “luộc nhừ” bởi đủ thứ thông tin về “parenting” trên mạng . Thôi cứ inbox cô từ từ từng vấn đề nhé! Cái nào cấp bách cần trước thì mình giải quyết trước. Rồi cháu sẽ thấy nuôi con giờ đây không quá phức tạp như cháu tưởng đâu

  17. Oanh Nguyen Thi dạ 🙁 đúng là thế cô ạ, có vẻ như tụi cháu bị bẫy truyền thông, nhưng quả thật, với xh VN mình, p lắt léo mới ổn, chính ng mình hại ng mình cô ạ, cơ chế là 1 phần

  18. có những thầy cô tiếp xúc rồi cháu thấy sởn gai ốc, cháu p ôm con cháu “ù té quyền” .Ngoài ra, gặp những bà mẹ củ chuối, chỉ thích khoe con mình mà ko thích nghe về con ng khác, gặp những thành phần …. thật sự khó nói cô ạ 🙁

  19. Ôi, mà cô xin lỗi là đang gọi “em”, tự nhiên chuyển qua gọi bằng “cháu” vì quen miệng đấy (lúc nào cũng nghĩ mình đã già rồi nên gặp ai cũng thích kêu bằng cháu ). Nhưng cô đoán Ban Mai cũng còn trẻ lắm nên nghĩ gọi “cháu” cũng không lầm đâu ha . Hôm nào cho cô đặt ít đậu tằm nhé vì cô tò mò chưa bao giờ biết loại đậu này nên muốn dùng thử (mà không biết cháu có gửi vào TP.HCM được không?)

  20. Oanh Nguyen Thi hihi, dạ, tại cháu cũng quen miệng xưng chị em ý cô ạ. Cháu gần 35t ạ 😀 vâng, hnay cháu vừa ship 3 đơn vào SG cô ạ. Cháu cảm ơn cô ủng hộ cháu

  21. Vậy cô gọi là “cháu” thì quá đúng rồi . Cô sẽ inbox địa chỉ để cháu ship hàng cho cô. Ngoài đậu tằm, còn loại nông sản nào đặc biệt ngoài đó nữa thì inbox giới thiệu cho cô đặt luôn nhé! Cảm ơn cháu

  22. Oanh Nguyen Thi cháu có đọc kỹ bài của cô mà. Cháu cũng đọc rất kỹ phần cô trao đổi về việc điểm mục đích là để phân loại học sinh thì lại bị xh bóp méo thành công cụ so sánh, công cụ hiện thực hoá mong muốn của bố mẹ.
    Khi nào cháu dạy xong chương trình ko đánh giá học sinh đó, cháu sẽ tổng kết và chia sẻ thêm với cô ah… vì mới áp dụng nên cháu ko muốn viết ra chi tiết ở đây ah

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *